หน้าหนังสือทั้งหมด

การเจริญภาวนา: วิปัสสนาและกรรมฐาน
188
การเจริญภาวนา: วิปัสสนาและกรรมฐาน
อนัตตะ มีอรรถาธิบายแสดงไว้ว่า ธรรมชาติใดย่อมเห็นแจ้งในขันธ์ 5 โดยประการต่างๆ มี อนิจจะ ทุกขะ อสุภะ ฉะนั้นธรรมชาตินั้นชื่อว่า วิปัสสนา วิปัสสนา มี 3 ประการ คือ 1) วิปัสสนาญาณที่มีการกำหนดรู้ในสังขารธรร
การเจริญภาวนาประกอบด้วยถ้อยคำสำคัญ อนัตตะ วิปัสสนาที่มุ่งพัฒนาทักษะด้านปัญญาเพื่อปล่อยวางจากกิเลส โดยมีกรรมฐานเป็นการฝึกอบรมจิตเพื่อการบรรลุฌานและนิพพาน กรรมฐานแบ่งออกเป็นสมถะและวิปัสสนา รวมถึงวิธีการ
ระดับของการเจริญสมาธิและอุปสรรค
194
ระดับของการเจริญสมาธิและอุปสรรค
10.8 ระดับของการเจริญสมาธิ การฝึกใจให้หยุดนิ่งจนกระทั่งเกิดสภาวะที่เป็นสมาธิ แบ่งออกได้เป็น 3 ระดับ คือ 1. ขณิกสมาธิ คือ สมาธิชั่วขณะ เป็นสมาธิในระดับที่คนทั่วๆ ไปใช้ในการปฏิบัติหน้าที่การงาน ในชีวิตป
บทความนี้กล่าวถึงระดับของการเจริญสมาธิ แบ่งออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่ ขณิกสมาธิ อุปจารสมาธิ และอัปปนาสมาธิ โดยอุปสรรคในการเจริญสมาธิคือ นิวรณ์ที่มีด้วยกัน 5 อย่าง คือ กามฉันทะ พยาบาท ถีนมิทธะ ซึ่งทำให้จิต
การนิมนต์พระภิกษุสงฆ์
101
การนิมนต์พระภิกษุสงฆ์
การนิมนต์ จะนิมนต์ด้วยวาจาก็ได้ แต่เพื่อความเหมาะสมและป้องกันการลืม ควรนิมนต์เป็น ลายลักษณ์อักษร เรียกว่า วางฎีกา ฎีกานั้นควรระบุข้อความโดยย่อ เพื่อกราบเรียนให้พระภิกษุสงฆ์ทราบ และเป็นความสะดวกแก่ทั้ง
เอกสารนี้อธิบายวิธีการนิมนต์พระภิกษุสงฆ์ที่เหมาะสม เป็นคู่มือในการจัดพิธีบุญ โดยรวมถึงการจัดทำฎีกานิมนต์ที่ชัดเจน เช่น การระบุวัตถุประสงค์ วัน เวลา สถานที่ จำนวนพระภิกษุ และการจัดพาหนะรับส่ง นอกจากนี้
การปูอาสนะสำหรับพระสงฆ์
123
การปูอาสนะสำหรับพระสงฆ์
6. การปูอาสนะสำหรับพระสงฆ์ ควรใช้เสื่อหรือพรมปูเสียชั้นหนึ่งก่อน นิยมใช้กัน 2 วิธี คือ ยกพื้นอาสนะสงฆ์ให้สูงขึ้น โดยใช้เตียงหรือแคร่ม้ายาววางต่อกันให้พอจำนวนแก่สงฆ์ และอีกวิธีหนึ่ง ปูลาดอาสนะบนพื้นธรร
การปูอาสนะสำหรับพระสงฆ์นั้น ควรใช้เสื่อหรือพรมปูชั้นหนึ่ง หรือใช้วิธียกพื้นอาสนะสงฆ์ให้สูงขึ้น โดยปูลาดแยกจากอาสนะของคฤหัสถ์ เพื่อความเหมาะสม นอกจากนี้ ควรจัดเตรียมเครื่องรับรองต่างๆ เช่น กระโถนและน้ำ
ประวัติด้ายสายสิญจน์ในพิธีกรรมมงคล
126
ประวัติด้ายสายสิญจน์ในพิธีกรรมมงคล
ในงานมงคลที่กล่าวถึงข้างต้นหรืองานอวมงคลที่จะได้กล่าวถึงในหัวข้อต่อไปนั้นจะมีอุปกรณ์ อยู่ชิ้นหนึ่งที่ใช้บ่อย และมีความสำคัญกับการประกอบพิธีกรรมอย่างมาก นั่นคือ “ด้ายสายสิญจน์” ซึ่งนัก ศึกษาส่วนใหญ่อาจ
ด้ายสายสิญจน์เป็นอุปกรณ์สำคัญในงานมงคล มีประวัติยาวนานจากชาดก ซึ่งพระโพธิสัตว์ได้ใช้ในขณะเดินทางไปเมืองตักสิลา เพื่อป้องกันอันตรายจากนางยักษิณี โดยอาศัยอานุภาพของด้ายนี้เป็นเครื่องป้องกัน เป็นสัญลักษณ
ความหมายและพิธีการทอดกฐิน
142
ความหมายและพิธีการทอดกฐิน
คำว่ากฐิน ผ้ากฐิน การทอดกฐิน พิธีทอดกฐิน คือ กรอบไม้สําหรับขึงผ้าให้ตึง เพื่อสะดวกแก่การเย็บผ้า ซึ่งเรียกว่า สะดึง คือ ผ้าสำเร็จรูปโดยอาศัยไม้สะดึงขึงผ้าแล้วช่วยกันเย็บ เมื่อสำเร็จเป็นรูปแล้ว ก็ปลดออก
คำว่ากฐิน คือ กรอบไม้สำหรับขึงผ้าให้ตึง เพื่อสะดวกแก่การเย็บผ้า ทางการทอดกฐินนั้นเกิดขึ้นในระยะเวลาที่กำหนดตามพระวินัยบัญญัติของพระพุทธศาสนา เพื่อทำบุญให้กับพระสงฆ์ โดยมีพิธีกรรมที่สำคัญ เช่น การฟังพร
การละนิวรณ์เพื่อการเจริญภาวนา
58
การละนิวรณ์เพื่อการเจริญภาวนา
ละอภิชฌาเพ่งเล็งในโลกแล้ว มีใจปราศจากอภิชฌาอยู่ ย่อมชำระจิต ให้บริสุทธิ์จากอภิชฌาได้ ละโทษคือพยาบาทปองร้ายแล้ว เป็นผู้มีจิตไม่พยาบาท อนุเคราะห์ด้วย ความเกื้อกูลในสรรพสัตว์และภูตอยู่ ย่อมชำระจิตให้บริส
บทความนี้พูดถึงนิวรณ์ 5 ได้แก่ กามฉันทะ, พยาบาท, ถีนมิทธะ, อุทธัจจกุกกุจจะ, และวิจิกิจฉา ซึ่งเป็นอุปสรรคในการพัฒนาจิตสำนึกและการเจริญภาวนา การละนิวรณ์เหล่านี้จะช่วยให้จิตใจสงบและบริสุทธิ์ขึ้น สามารถนำ
การบริโภคและที่อยู่อาศัยของภิกษุในพระพุทธศาสนา
133
การบริโภคและที่อยู่อาศัยของภิกษุในพระพุทธศาสนา
บิณฑบาต (อาหาร) สำหรับเรื่องการบริโภคอาหาร ท่านพระสารีบุตรเถระ พระอัครสาวกเบื้องขวา ผู้มีปัญญาเลิศกว่า ภิกษุใด ได้ให้แนวทางในการบริโภคอาหารไว้ว่า “ภิกษุเมื่อบริโภคอาหาร จะเป็นของสดหรือของแห้งก็ตาม ไม่
การบริโภคอาหารของภิกษุในพระพุทธศาสนานั้นมีแนวทางที่ชัดเจน เพื่อความสบายของร่างกายและการปฏิบัติธรรม โดยท่านพระสารีบุตรได้แนะนำให้บริโภคอาหารในปริมาณที่พอเหมาะและหยุดเมื่อรู้สึกอิ่มซึ่งควรจะดื่มน้ำต่อ เ
กลุ่มบุคคลที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
182
กลุ่มบุคคลที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
บุคคล 4 กลุ่มดังกล่าว เปรียบแล้วก็เหมือนกับดาบ 2 คม ถ้าเห็นดีด้วย ก็จะเป็นผลดีกับพระศาสนา แต่ถ้าไม่เห็นดีด้วย ก็อาจขัดขวางให้การเผยแผ่ทำได้ช้าลง ที่เป็นเช่นนี้เพราะว่า ทั้ง 4 กลุ่มต่างมีขุมกำลัง ที่แต
บทความนี้กล่าวถึงกลุ่มบุคคล 4 กลุ่มที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ได้แก่ กษัตริย์, พราหมณ์, คฤหบดี, และสมณะ โดยแต่ละกลุ่มมีขุมกำลังที่ต่างกันทำให้มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการเผยแผ่ศาสนา อย่างกรณ
เรื่องราวของวิฑูฑภะและความถือดีของกลุ่มพราหมณ์
187
เรื่องราวของวิฑูฑภะและความถือดีของกลุ่มพราหมณ์
เห็นแล้วพอพระทัย จึงอภิเษกไว้ในตำแหน่งพระอัครมเหสี ไม่นานจากนั้น นางประสูติพระโอรส ผู้มีผิวพรรณประดุจทองคำ มีนามว่า วิฑูฑภะ เมื่อวิฑูฑภะกุมารอายุได้ 16 ชันษา ได้ขอพระมารดาและกราบทูลพระราชบิดา เพื่อไปเ
เรื่องราวของวิฑูฑภะผู้มีผิวพรรณดั่งทองคำที่ถูกดูแคลนโดยเจ้าศากยะ ทำให้เกิดความแค้นที่นำไปสู่วิสัยทัศน์แห่งการแก้แค้นเมื่อเขาได้ขึ้นครองราชย์ ในขณะเดียวกัน การมีอำนาจของกลุ่มพราหมณ์ในสมัยพุทธกาล เป็นอี
อาทิตตปริยายสูตร และการเลือกธรรมะ
212
อาทิตตปริยายสูตร และการเลือกธรรมะ
อาทิตตปริยายสูตร อันกล่าวถึงสิ่งของร้อนเช่นกันกับไฟว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงเป็นของร้อน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สิ่ง ทั้งปวงเป็นของร้อน คืออะไร คือ จักษุ รูป จักษุวิญญาณ จักษุสัมผัส เป็น ของร้
อาทิตตปริยายสูตรอธิบายถึงความร้อนในสิ่งทั้งปวงรวมถึงสุขเวทนาและทุกขเวทนาที่เกิดจากจักษุสัมผัส อย่างไรก็ตาม ในการแสดงธรรม พระภิกษุควรทราบภูมิหลังของผู้ฟังเพื่อปรับเนื้อหาให้เหมาะสมกับผู้ฟัง เนื้อหาแห่ง
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จประทับ ณ สวนอัมพวัน
35
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จประทับ ณ สวนอัมพวัน
บทที่ 3 พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จประทับ ณ สวนอัมพวัน สวนอัมพวัน ตั้งอยู่ระหว่างกำแพงกรุงราชคฤห์กับภูเขาคิชฌกูฏ เดิมเป็นของหมอชีวกโกมารภัจจ์ ครั้งหนึ่งหมอชีวกโกมารภัจจ์ได้เคยถวายการรักษาพระอาการประชวร ข
บทที่ 3 กล่าวถึงสวนอัมพวันซึ่งอยู่ระหว่างกรุงราชคฤห์และภูเขาคิชฌกูฏ สถานที่ประทับของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่หมอชีวกโกมารภัจจ์ได้สร้างขึ้นเพื่อถวายแด่พระองค์ หลังจากที่ทำการรักษาอาพาธของพระองค์ให้หาย ปัจ
สรรเสริญพระพุทธคุณ
37
สรรเสริญพระพุทธคุณ
พระองค์เอง ก็เพราะพระองค์ทรงรู้สึกถึงความผิดใหญ่หลวงที่พระองค์ได้ทรงกระทำอนันตริยกรรมจึงต้องการ อาศัยตนผู้เป็นอุปัฏฐากของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นผู้นำไป 3.2 หมอชีวกสรรเสริญพระพุทธคุณ เมื่อพระเจ้าอชาตศั
เนื้อหาพูดถึงการสรรเสริญพระพุทธคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่หมอชีวกโกมารภัจจ์ ได้กล่าวขณะอยู่กับพระเจ้าอชาตศัตรู โดยเน้นถึงพระอรหันต์ พระสัมมาสัมพุทโธ และคุณสมบัติที่เป็นที่ยอมรับของพระองค์ในการนำพาสั
การเสด็จของพระเจ้าอชาตศัตรูไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
40
การเสด็จของพระเจ้าอชาตศัตรูไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
อชาตศัตรูจะเสด็จไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า มหาชนทั้งปวงจงไปอารักขาพระเจ้าอยู่หัว ตามสมควรแก่ หน้าที่ของตนเถิด ฝ่ายมหาชนทั้งปวง เมื่อได้ยินประกาศดังนั้นจึงพากันคิดเห็นว่า แทนที่จะไปเที่ยวดูมหรสพอัน หาปร
เนื้อหาเกี่ยวกับการเสด็จของพระเจ้าอชาตศัตรูเพื่อเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในขณะนั้นมหาชนได้เลือกที่จะไปเฝ้าผู้ทรง wisdom มากกว่าการไปดูมหรสพ เส้นทางสู่สวนอัมพวันเป็นช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยความเงียบและความ
สามัญญผลเบื้องต้น
59
สามัญญผลเบื้องต้น
บทที่ 5 สามัญญผลเบื้องต้น เมื่อพระเจ้าอชาตศัตรูได้กราบทูลเล่าคำตอบของครูทั้ง 6 ต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว พระองค์ จึงกราบทูลถามปัญหาเรื่องสามัญญผลต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซ้ำอีกคำรบหนึ่ง 5.1 สามัญญผลประก
บทที่ 5 นี้เน้นที่สามัญญผลเบื้องต้นระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยพระองค์ใช้วิธีถามกลับเพื่อทำให้พระเจ้าอชาตศัตรูเข้าใจลักษณะของความเชื่อต่อบุญและวาสนา ในการตอบปัญหา พระองค์ใช้วิธีต่
ความรู้แจ้งโลกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
68
ความรู้แจ้งโลกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
จตุบาททวิบาทที่ได้แลเห็น ต่างก็งงงันพากันหยุดนิ่งตะลึงไปหมด ทรงพระดำเนินงามหรือเสด็จไปงาม เช่นนี้ จึงทรงพระนามว่า “สุคโต” 5.4.5 ทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลก พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า โลกวิทู แปลว่า “ผู้
บทนี้วิเคราะห์ถึงความรู้แจ้งของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลกหรือ “โลกวิทู” โดยมีแนวคิดเกี่ยวกับโลกทั้ง 2 นัย ได้แก่ ร่างกายและการเวียนว่ายตายเกิด ในบทนี้กล่าวถึงการรู้แจ้งถึงความทุกข์และว
คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับพระพุทธคุณ
73
คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับพระพุทธคุณ
สำหรับในกรณีของพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น ยิ่งจำเป็นต้องแนะนำพระองค์เป็นอย่างยิ่ง เพราะ 1. พระพุทธคุณของพระองค์นั้น ยิ่งใหญ่และประเสริฐเกินกว่าที่จะมีผู้ใดล่วงรู้ทั้งหมด หากไม่ ทรงแนะนำด้วยพระองค์เองแล้ว
บทความนี้พูดถึงพระพุทธคุณอันประเสริฐของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และความสำคัญของการแนะนำพระองค์ให้แก่พระเจ้าอชาตศัตรู เพื่อเสริมสร้างความศรัทธาในพระธรรม โดยเน้นข้อเท็จจริงที่อธิบายถึงการเปลี่ยนแปลงในจิตใจขอ
การอบรมจิตตามคำสอนของหลวงพ่อวัดปากน้ำ
103
การอบรมจิตตามคำสอนของหลวงพ่อวัดปากน้ำ
คำอธิบายที่กล่าวมาทั้งหมดนี้เป็นเรื่องของทฤษฎี ซึ่งดูเหมือนเป็นเรื่องง่าย แต่ในเชิงปฏิบัติเพื่อ ที่จะไม่ถือนิมิต ไม่ถืออนุพยัญชนะ หรือเพื่ออบรมจิตนั้น ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี หล
เนื้อหานี้กล่าวถึงการอบรมจิตตามคำสอนของหลวงพ่อวัดปากน้ำ โดยเน้นที่การสำรวมศีลและการตั้งใจที่ศูนย์กลางกาย เพื่อป้องกันอภิชฌาและโทมนัส จากการกระทบเปลี่ยนแปลงทางด้านต่างๆ เช่น รูป เสียง และกลิ่น ซึ่งจะทำ
นิวรณ์และการเจริญภาวนา
116
นิวรณ์และการเจริญภาวนา
เมื่อเธอพิจารณาเห็นนิวรณ์ 5 ประการเหล่านี้ ที่ละได้แล้วในตน ย่อมเกิด ปราโมทย์ เมื่อปราโมทย์แล้วย่อมเกิดปีติ เมื่อมีปีติในใจ กายย่อมสงบ เธอมี กายสงบแล้ว ย่อมได้เสวยสุข เมื่อมีสุข จิตย่อมตั้งมั่น เธอสงั
เนื้อหานี้พูดถึงนิวรณ์ 5 ประการที่เป็นอุปสรรคต่อการเจริญภาวนา สำหรับพระภิกษุที่ประพฤติปฏิบัติอย่างเคร่งครัด แม้จะมีศีลและสติปัญญา แต่หากยังไม่สามารถละนิวรณ์ได้ ก็ไม่สามารถสงัดจากกามและอกุศลธรรมได้ โดย
การเสด็จเข้าไปหาท่านอชิตเกสกัมพลและคณาจารย์
180
การเสด็จเข้าไปหาท่านอชิตเกสกัมพลและคณาจารย์
เมื่อพระองค์เสด็จเข้าไปหาท่านมักขลิโคสาล พระหฤทัยจึงเลื่อมใส เมื่ออำมาตย์ผู้นั้นกราบทูลอย่างนี้แล้ว ท้าวเธอก็ทรงนิ่งอยู่ อำมาตย์อีกคนหนึ่ง จึงกราบทูลว่า ขอเดชะ ท่านอชิตเกสกัมพล ปรากฏว่าเป็นเจ้าหมู่เจ้
บทนี้กล่าวถึงการที่พระเจ้าแผ่นดินมคธได้เสด็จเข้าไปพบกับคณาจารย์ที่มีชื่อเสียง ได้แก่ ท่านอชิตเกสกัมพล, ท่านปกุทธกัจจายนะ, ท่านสัญชัยเวลัฏฐบุตร, และท่านนิครนถนาฏบุตร ซึ่งแต่ละท่านล้วนเป็นที่เคารพนับถือ